ایمپلنت اوردنچر چیست و چه تفاوتی با دندان مصنوعی معمولی دارد؟

از دست دادن تمام یا بیشتر دندان های یک فک، فقط ظاهر لبخند را تغییر نمی دهد؛ جویدن، صحبت کردن و حتی انتخاب مواد غذایی نیز ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد. دندان مصنوعی معمولی می تواند بخشی از این مشکلات را جبران کند، اما در بعضی بیماران به دلیل تحلیل استخوان فک یا فرم نامناسب لثه، هنگام غذا خوردن و صحبت کردن ثبات کافی ندارد.

ایمپلنت اوردنچر یکی از روش هایی است که برای افزایش گیر و ثبات دندان مصنوعی استفاده می شود. در این درمان، پروتز متحرک به چند پایه ایمپلنت متصل می شود؛ بنابراین بیمار همچنان می تواند پروتز را برای نظافت از دهان خارج کند، اما هنگام استفاده، دندان ها نسبت به پروتز معمولی کمتر حرکت می کنند.

اوردنچر بر پایه ایمپلنت چگونه کار می کند؟

اوردنچر بر پایه ایمپلنت نوعی پروتز متحرک است که بخشی از گیر و پایداری خود را از ایمپلنت های قرارگرفته در استخوان فک دریافت می کند. کالج متخصصان پروتزهای دندانی آمریکا نیز اوردنچر را پروتز متحرکی معرفی می کند که می تواند به وسیله دندان های باقی مانده یا ایمپلنت ها حمایت شود. در این مطلب منظور از اوردنچر، نوع متکی به ایمپلنت است.

پس از قرار گرفتن ایمپلنت ها در استخوان فک و تکمیل دوره ترمیم، قطعات اتصال دهنده مخصوصی روی آن ها نصب می شود. بخش مکمل این اتصال ها درون پروتز قرار می گیرد تا دندان مصنوعی هنگام گذاشتن در دهان روی پایه ها قفل شود.

نوع اتصال ممکن است با توجه به وضعیت فک، تعداد ایمپلنت ها، میزان فضای موجود و طراحی پروتز متفاوت باشد. در بعضی بیماران از اتصالات منفرد و در برخی دیگر از یک ساختار میله ای استفاده می شود. انتخاب این سیستم باید پس از معاینه و بررسی تصاویر رادیولوژی انجام شود؛ زیرا موقعیت نادرست ایمپلنت می تواند عملکرد، دوام و زیبایی پروتز نهایی را مختل کند.

تفاوت ایمپلنت اوردنچر با دندان مصنوعی معمولی

دندان مصنوعی کامل معمولی بیشتر از طریق تماس با لثه، فرم استخوان فک و در فک بالا تا حدی نیروی مکش در جای خود باقی می ماند. با تحلیل تدریجی استخوان، ممکن است این تطابق کاهش پیدا کند و بیمار با لقی یا حرکت پروتز مواجه شود.

در ایمپلنت اوردنچر، چند پایه داخل استخوان به نگه داشتن پروتز کمک می کنند. به همین دلیل، این روش معمولاً ثبات بیشتری هنگام جویدن و صحبت کردن ایجاد می کند. مرور مطالعات مقایسه ای نیز نشان داده است که اوردنچر متکی به ایمپلنت می تواند در مقایسه با دندان مصنوعی کامل معمولی، عملکرد جویدن و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان را بهبود دهد.

بااین حال، اوردنچر یک پروتز متحرک است و نباید آن را با پروتز کامل ثابت بر پایه ایمپلنت اشتباه گرفت. بیمار باید آن را طبق دستور دندانپزشک از دهان خارج و تمیز کند. در مقابل، پروتز ثابت معمولاً توسط بیمار خارج نمی شود و شرایط جراحی، تعداد ایمپلنت ها، هزینه و شیوه نگهداری متفاوتی دارد.

چه تعداد ایمپلنت برای اوردنچر لازم است؟

تعداد ایمپلنت های موردنیاز برای تمام بیماران یکسان نیست. وضعیت استخوان، فک بالا یا پایین، نوع اتصال، قدرت عضلات فک، طراحی پروتز و شرایط عمومی بیمار در تصمیم گیری نقش دارند.

در درمان بی دندانی کامل فک پایین، اوردنچر متکی بر دو ایمپلنت یکی از طرح های درمان شناخته شده و دارای پشتوانه علمی است. بااین حال، این عدد نباید به عنوان نسخه ثابت برای همه بیماران در نظر گرفته شود.

شرایط فک بالا معمولاً با فک پایین متفاوت است و ممکن است برای دستیابی به حمایت و توزیع مناسب نیرو، تعداد یا آرایش دیگری از ایمپلنت ها لازم باشد. تصمیم نهایی فقط پس از بررسی تراکم و حجم استخوان، موقعیت سینوس ها، وضعیت لثه و فضای لازم برای ساخت پروتز گرفته می شود.

ایمپلنت اوردنچر برای چه افرادی مناسب است؟

این روش بیشتر برای افرادی بررسی می شود که تمام یا بخش عمده دندان های یک فک را از دست داده اند و از لقی دندان مصنوعی معمولی ناراضی هستند. بیمارانی که هنگام غذا خوردن، صحبت کردن یا خندیدن با جابه جایی پروتز مواجه می شوند نیز ممکن است کاندید بررسی این درمان باشند.

بااین حال، وجود دندان مصنوعی نامناسب به تنهایی برای شروع درمان کافی نیست. بیمار باید از نظر سلامت لثه، مقدار استخوان، بیماری های زمینه ای، مصرف دخانیات، توانایی رعایت بهداشت و آمادگی برای مراجعات دوره ای ارزیابی شود. برای قرار دادن ایمپلنت، وجود استخوان مناسب یا امکان انجام بازسازی استخوان اهمیت دارد و برخی بیماری ها یا شرایطی که ترمیم استخوان را مختل می کنند می توانند برنامه درمان را تغییر دهند.

بیمارانی که توانایی خارج کردن و تمیز کردن پروتز را ندارند نیز باید پیش از انتخاب اوردنچر، شرایط نگهداری آن را با پزشک بررسی کنند. موفقیت درمان فقط به جراحی وابسته نیست و مراقبت روزانه بیمار بخش مهمی از نتیجه بلندمدت محسوب می شود.

مراحل انجام اوردنچر بر پایه ایمپلنت

درمان با معاینه دهان، بررسی سابقه پزشکی و تهیه تصاویر رادیولوژی آغاز می شود. پزشک باید حجم استخوان، وضعیت بافت لثه، رابطه دو فک و فضای موردنیاز برای پروتز را ارزیابی کند.

پس از طراحی درمان، ایمپلنت ها در موقعیت تعیین شده داخل استخوان قرار می گیرند. سپس باید زمان کافی برای اتصال استخوان به سطح ایمپلنت در نظر گرفته شود. مدت این مرحله به شرایط استخوان، نوع جراحی و وضعیت ترمیم بیمار بستگی دارد و ممکن است چند ماه طول بکشد.

بعد از اطمینان از ثبات ایمپلنت ها، قطعات اتصال دهنده نصب و قالب گیری پروتز انجام می شود. دندانپزشک باید علاوه بر گیر پروتز، نحوه تماس دندان ها، ارتفاع صورت، فرم لب ها و امکان تمیز کردن اطراف ایمپلنت ها را نیز کنترل کند.

در پایان، بیمار نحوه گذاشتن، خارج کردن و شست وشوی اوردنچر را آموزش می بیند. ممکن است پس از تحویل پروتز، برای اصلاح نقاط فشار یا تنظیم اتصالات به چند جلسه مراجعه نیاز باشد.

کدام کلینیک ها ایمپلنت اوردنچر انجام می دهند؟

اوردنچر فقط به کاشت چند پایه ایمپلنت محدود نمی شود. طراحی محل ایمپلنت ها باید با شکل و مسیر قرارگیری پروتز نهایی هماهنگ باشد؛ در غیر این صورت حتی ایمپلنت های سالم نیز ممکن است برای ساخت یک پروتز مناسب در موقعیت مطلوبی قرار نداشته باشند.

به همین دلیل، بهتر است این درمان در کلینیک هایی انجام شود که امکان هماهنگی میان جراحی ایمپلنت و طراحی پروتز را داشته باشند. حضور جراح فک و صورت، متخصص پروتزهای دندانی یا دندانپزشک دارای آموزش و تجربه کافی در درمان های ایمپلنت می تواند برای مدیریت مراحل مختلف درمان اهمیت داشته باشد. کالج متخصصان پروتز آمریکا نیز تأکید می کند که با افزایش پیچیدگی درمان، دانش، آموزش و تجربه درمانگر اهمیت بیشتری پیدا می کند.

یکی از مراکزی که خدمات جراحی ایمپلنت و پروتزهای دندانی را در یک مجموعه ارائه می کند، کلینیک دندانپزشکی دکتر حسینیان در تهران است. دکتر مهدی حسینیان، متخصص جراحی فک و صورت و ایمپلنتولوژیست است و در تیم این کلینیک، متخصص پروتزهای دندانی نیز حضور دارد. این ساختار به بیمار اجازه می دهد مراحل جراحی و طراحی پروتز خود را در قالب یک برنامه درمانی هماهنگ پیگیری کند.

بیماران می توانند برای بررسی امکان انجام ایمپلنت اوردنچر، ارزیابی وضعیت استخوان و مقایسه این روش با پروتز ثابت یا دندان مصنوعی معمولی به کلینیک دکتر حسینیان مراجعه کنند. انتخاب نهایی پس از معاینه انجام می شود و ممکن است با توجه به شرایط فک، درمان های جانبی مانند بازسازی استخوان یا اصلاح پروتز قبلی نیز پیشنهاد شود.

هنگام انتخاب کلینیک، بهتر است فقط به قیمت اولیه توجه نشود. تجربه پزشک در درمان بی دندانی کامل، کیفیت بررسی های تشخیصی، هماهنگی جراحی و پروتز، نوع سیستم اتصالی، برنامه مراجعات بعدی و امکان تعمیر یا تنظیم پروتز در آینده، معیارهای مهم تری برای تصمیم گیری هستند.

آیا اوردنچر به مراقبت و تعمیر نیاز دارد؟

قرار گرفتن پروتز روی ایمپلنت به معنای بی نیازی از مراقبت نیست. سطح پروتز، اطراف اتصالات و ناحیه لثه باید هر روز تمیز شوند. ایمپلنت ها پوسیده نمی شوند، اما تجمع پلاک در اطراف آن ها می تواند باعث التهاب بافت و ایجاد مشکلات پیرامون ایمپلنت شود.

اتصالات داخل اوردنچر نیز ممکن است بر اثر استفاده مداوم فرسوده شوند و به تنظیم یا تعویض نیاز پیدا کنند. بررسی های علمی نشان می دهند که نیاز به تنظیم، تعمیر یا تعویض بعضی اجزای پروتزی بخشی از نگهداری معمول اوردنچر محسوب می شود.

مراجعات دوره ای به دندانپزشک برای بررسی سلامت لثه، ثبات ایمپلنت ها، نحوه تماس دندان ها و میزان فرسودگی اتصالات ضروری است. همچنین باید از جویدن اجسام بسیار سخت، استفاده نامناسب از پروتز و نادیده گرفتن لقی یا درد جدید خودداری شود.

جمع بندی

ایمپلنت اوردنچر روشی برای افزایش گیر و ثبات دندان مصنوعی در بیمارانی است که تمام یا بیشتر دندان های یک فک را از دست داده اند. این پروتز همچنان متحرک و قابل شست وشو است، اما به کمک ایمپلنت ها هنگام جویدن و صحبت کردن پایداری بیشتری پیدا می کند.

تعداد ایمپلنت، نوع اتصال و طراحی پروتز باید متناسب با شرایط هر بیمار تعیین شود. بنابراین مراجعه به کلینیکی که جراحی ایمپلنت و طراحی پروتز را به صورت هماهنگ انجام دهد، نقش مهمی در نتیجه درمان دارد. افرادی که از لقی دندان مصنوعی خود ناراضی هستند، می توانند با مراجعه به کلینیک دکتر حسینیان، وضعیت استخوان و گزینه های قابل انجام را بررسی کرده و پس از دریافت طرح درمان اختصاصی تصمیم بگیرند.